محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
276
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
إلّا : تركيب از دو كلمه است : « إن » شرطيه و « لا » ى نافيه . فعل شرط نيز حذف شده و در اصل چنين بوده است : « و إن لم يأت فليدخل » . شرح و تفسير زبير با امام على عليه السّلام بيعت كرد و سپس پيمان شكست و عليه او دسيسه چيد و چون امام عليه السّلام ، بيعت او را يادآور شد ، گفت : در ظاهر بيعت كردم و در واقع چنين قصدى نداشتم . . . و اگر اين بهانه را بپذيريم ، بايد زبير را ناآگاه از دين و شريعت خدا بخوانيم . هنگامى كه فردى مىگويد بيعت مىكنم ، با صراحت به بيعت اقرار كرده است و ديگر نمىتواند آن را نفى يا انكار كند . اقرارهاى فرد ، تعهدآور بوده و در هنگام دادرسى بر اساس هر نظام حقوقى ، مسؤوليتى را بر عهده او قرار مىدهد . بهانهاى مانند نداشتن قصد و اراده ، تنها زمانى پذيرفته مىشوند كه دليلى قطعى بر آنها اقامه شود ؛ چرا كه اراده با گفتار و رفتار انسانها بروز يافته ، تعهدى را به دنبال مىآورد . زبير آشكارا و صريح بيعت كرد و سپس خلاف آن چه بروز داده بود ، ادعا كرد . در چنين شرايط ، بر او بود كه دليلى بر ادعاى خود آورد و گرنه بايد به پيمان خود پايبند مىماند .